Dominacja włókien syntetycznych w wielu gałęziach przemysłu wynika z ich dobrych parametrów fizyko-chemicznych, ciągłego rozwoju technologii, zmierzającego do doskonalenia ich właściwości, wprowadzania nowych technologii tkania i dziania oraz postępu w dziedzinie wykończalnictwa.
Rosnący udział polimerów syntetycznych w wielu dziedzinach życia przyczynia się do wzrostu ich udziału w odpadach, co jest szczególnie niepokojące ze względu na fakt, iż większość ich trafia na wysypiska śmieci.
Analizując możliwości rozkładu tkanin należy uwzględnić fakt, że tkaniny mogą być otrzymywane z tego samego rodzaju włókien lub jako mieszanki, a także to, że włókna syntetyczne różnią się między sobą pod względem budowy chemicznej, budowy nadcząsteczkowej, itd., wpływa na ich podatność na procesy degradacyjne, wykorzystywane w procesach utylizacji, tj. recykling, spalanie i składowanie na wysypiskach śmieci.
Wyróżnia się kilka rodzajów recyklingu:
- recykling pierwotny, który polega na ponownym wykorzystaniu materiałów do tych samych celów, np. handel używaną odzieżą,
- recykling materiałowy, polegający na ponownym użyciu wyrobu do innych celów, np. jako materiały wypełniające w budownictwie,
- recykling chemiczny, polegający na otrzymywaniu w wyniku przemian chemicznych produktów, które mogą być wykorzystane do różnego rodzaju syntez chemicznych lub jako paliwo.
Recykling materiałowy i chemiczny stosowany jest zazwyczaj do tkanin z włókien syntetycznych (bez dodatku innych włókien, np. naturalnych).
Spalanie jest procesem przemiany substancji organicznej w produkty gazowe, któremu towarzyszy wydzielenie energii cieplnej. Energia ta może być wykorzystana do produkcji pary wodnej i energii elektrycznej. Rozkład termiczny może być stosowany do utylizacji tkanin z włókien syntetycznych jak i mieszankowych. Nowoczesne spalarnie wyposażone są w urządzenia filtracyjne i komory dopalające, które unieszkodliwiają niebezpieczne dla środowiska gazy, pyły, popioły i żużle.
Podczas składowania materiałów na wysypiskach śmieci zachodzą różne procesy, które powodują zmniejszenie ich objętości lub ich rozkład (degradacja materiału). Wśród procesów degradacji najważniejszą rolę odgrywają: fotodegradacja (rozkład pod wpływem promieni świetlnych) oraz biodegradacja (rozkład mikrobiologiczny). Fotodegradacja związana jest z działaniem światła słonecznego (głównie promieniowania UV o długości 240÷400 nm) i dotyczy powierzchniowej warstwy wysypiska. Należy podkreślić, że nawet częściowy rozkład polimeru na związki o mniejszej masie cząsteczkowej jest ważny dla środowiska, gdyż produkty tego rozkładu są łatwiej atakowane przez mikroorganizmy.
Biodegradacja (rozkład polimerów na substancje prostsze pod wpływem działania drobnoustrojów) zachodzi zarówno na powierzchni jak i wewnątrz wysypisk. Istotny wpływ na przebieg procesu biodegradacji mają parametry technologiczne tkanin, takie jak: rodzaj apretury, obecność substancji biodegradowalnych (np. skrobi), itd.
Wybór właściwej metody utylizacji odpadów włókienniczych musi opierać się na dokładnej analizie składu materiału oraz kosztów związanych z jej zastosowaniem.